Treat first what kills first

Voor de meeste organisaties is crisis een uitzonderingssituatie. De leercurve begint als de crisis zich voor doet. Geen routines om op terug te vallen. De crisis is intrigerend omdat alle aandacht naar het moment getrokken wordt en elk gesprek en handeling er toe doet. De situatie is al slecht dus een waardevol positief verschil is snel mogelijk.

Ik vroeg medisch specialist Davey Poelma-Tap wat de medische mantra’s zijn voor het beheersen van crisissituaties in zijn vakmanschap. Dat leverde een paar mooie inzichten op.

Hoe prioriteer, besluit, en handel je als je bij een groot verkeersongeval komt met meerdere slachtoffers? Het proces heet triage.

Aan wie zichtbaar niets meer te redden is (kans van overleven klein is) besteed je in eerste instantie geen tijd. Bij degene die het hardst schreeuwt om hulp is in ieder geval duidelijk dat een aantal van de vitale functies nog operationeel zijn, dus op basis daarvan niet direct prio 1. De prio 1 is de groep waar behandelen geen uitstel verdraagt en de kans op succes reëel is, de combinatie van die 2, zwaar letsel maar een overlevingskans.

De projectie hiervan op een organisatie in crisis is eenvoudig te maken. Er is sprake van; hoge tijdsdruk, hoge belangen en beperkte capaciteit om de crisis te bezweren. Er moet gekozen worden.

Op het niveau van een individuele patiënt in crisis is de routine van handelen ook duidelijk. “Treat first what kills first” is het credo; volgens een vast schema, het heet ABC en dan D. De A staat voor Airway Maintenance with Cervical Spine Protection.

Als de luchtweg niet vrij is, of de wervelkolom niet gestabiliseerd heeft elke volgende actie om een patiënt te stabiliseren geen zin. Dan komt Breathing en dan bloed Circulatie. Een ijzeren volgorde. Als ABC op orde zijn volgt Disability. Ik noem het de hersenfunctie, je zou NIET graag zonder willen.

Dus het basaal functioneren van het lichaam is in volgorde belangrijker dan het intelligent functioneren. Het intelligent functioneren heeft geen bestaansrecht zonder het basaal functioneren. In organisatiebegrippen betekent dit dat het operationeel proces zo snel als mogelijk hersteld wordt. De tactische en strategische sturingsfuncties volgen direct daarna.

Hoewel de mens en een organisatie beide in zeer diverse crises kunnen verkeren, is een markant verschil dat bij de mens de airway absoluut de nummer 1 prio is om te herstellen danwel te waarborgen, wetenschappelijk geen speld tussen te krijgen. Bij een organisatie is dat niet met stelligheid te definiëren. De airway in een organisatiecrisis is situationeel en discutabel.

Doorredenerend troffen we nog een markant verschil.

Normaal gesproken dient het oplossen van een medische crisis ieders belang. Bij een organisatiecrisis is dit niet zonder meer waar. Er zijn mensen die liever niet zien dat de crisis ontleed wordt naar oorzaak en gevolg. De mens in organisatie, een bewust wezen met een eigen en daarmee soms strijdig belang.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s